Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Öyküyü büyük bir keyifle dinledim.

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

"İşsiz kalınca demek ki kötü şeyler yapmayanlar da varmış."
Bir an bunu düşündüm. Tüm kötülüklerin anasının işsizlik olduğu dayatılmadı mi zamanından beri bizlere? Ama insan işsiz kalınca, ötesinde aç kalınca (Sult filmine-Knut Hamsun'a bu vesileyle ayrıca bir merhaba) demek ki çok bambaşka değerlere de uzanabiliyormuş.

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Öyküde Orhan Veli'nin bazı özellikleri, alışkanlıkları, zaafları da vurgulanmış gibi geldi bana;

onun sigara, içki, sanırım bir parça da kumar alışkanlığını,

bir yanıyla, günübirlik, gelecekle ilgili tasarımlarla gününü karartmayan bir yaşam felsefesini,

ev kirasını ödeme, düzenli olarak öğle, akşam yemeği yiyemediğini, kahveyi içmeyi sevdinini, ama zaman zaman bulamadığını,

cümlesiyle, özellikle hayalleri konusunda hiç de alçakgönüllü olmadığını düşündürten cümleler gibi geldi bana.

Şu cümle de beni çok etkiledi;

Onun günlük, sohbet eden, alçakgünüllü, kendini bile tüm iyi-olumsuz yanlarıyla sergileyen diline hayran kalmamk elde değil. Bu nedenle belki de bu kadar çok sevildi. Anlam bulanıklığı yok onda. Açsa karnı; "Karnım aç!" diyor.

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Öykü Yaprak dergisinin 1949 yılındaki sayılarından birinde yayımlanmış. Yukarıdaki linkten tek yaprak olarak yayımlanan bu derginin bütün sayılarına ulaşmak mümkün. İşsizlik öyküsü Sabahattin Eyüboğlu'nun ve Suat Taşer'in yazılarıyla birlikte yayımlanmış. Aynı zamanda Veli'nin "İçerde" şiiri de eşlik ediyor öyküye.

Demek o aralar gerçekten işsizlikten muzdarip ünlü şair.

Öykünün anlatımında en çok dikkatimi çeken şey, konudan konuya geçmekteki ustalığı oldu. İşsiz güçsüz bir adamın her telden bahis açmaya meyilli, adeta karnını sözle doyurmaya çalışır gibi konuşup durması çok hoşuma gitti. Bu yüzden mayonezli levrek tarifi öykünün belkemiği gibi geldi bana. Konuyla tümüyle ilgisiz bir anlatının gelip öykünün merkezine yerleşmesi...

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Haşim'in şiirini defalarca da okusam içindeki gizlere vakıf olamayacağım anlaşılan. Yeni Türkçe'yle de okusam sonuç değişmiyor.

Peki Orhan Veli gibi, eski şiir anlayışıyla böylesine hesaplaşmaya girişmiş bir şair neden Haşim'i anıyor öyküsünde. Olasılıkla öykünün tonuna sinmiş olan alaysılık burada da devreye giriyor. İşsizlikle bunalmış da olsa bal gibi yaşayan, bu yaşadığı şeyden de beis duymayan bir karakter olarak "melal"in içerdiği duyguların kendisinde yer etmediğini mi vurgulamaya çalışıyor? Kendisini o nesilden sayarak Haşim'e, hem de aç karnına mayonezli levrekten lakırdı açarak meydan mı okuyor?

Kimbilir?

Eren "keyfine varamamak" demiş ama, herhalde, "tadına varamamak" ya da "keyfine doyamamak"tan söz ediyor olmalı.

Bu arada Müşfik Kenter'in sesiyle Orhan Veli'yi dinlerken ben de benzer duygular yaşıyorum. Hatta Orhan Veli'nin kendisi çıkıp gelse de şiirlerini okumaya ya da bu öyküyü seslendirmeye kalksa, kim bu taklitçi diye ayağa kalkarım.

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

Öyküyü dinlerken, Müşfik Kenter'in ustaca gizlediği, Orhan Veli'nin yazma becerisi içinde öne çıkan dönüşlülükler dikkatimi çekti. Daldan dala atlayan anlatı içinde "mesela"yla, "misal"le başlayan her alt anlatı bitişinde baştaki cümleye geri dönülüyor. Böylece okuyucu öykünün bütünlüğünü kaybetmiyor.

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

ironinin dibine vurmuş orhan veli.. bir yanda beyaz dişli meryemke, diğer yanda denizlerden esen rüzgarın saçlarında eğlendiği hasret ve gurbet melaliyle hüzünlenip akşam ufkuna bakan dilber..bir yanda denizlerden kadının saçlarında eğlenmek için esen rüzgar, diğer yanda denizlerden mayoneze bulanmak için tutulan levrekler...

ah "o belde!"..neyin nesidir ki o ? şu "ayrı kaldığımız" adı var kendi yok belde nedir, neresidir ki? cevap gelir orhan veliden : karnımın gurultusunun sorumlusu olan petrol diyarıdır "o belde"..bu yüzden "o belde" ancak karnım acıktığında hatrımdadır. karnımın hatrına anarım o beldeyi ben" o hatırdır ki, icat ettirir adama mayonezli levreği.

hayali kıtadadır her halükarda "o belde", hem haşim için hem de veli...ancak birine hayali karnı kurdurur, diğerine hüzünlü dilber...hüzünlü dilberin kurdurduğu hayalden ise "sindirilimiş bir levrek" uyandırıverir adamı hep. ah bir sıkıştı mı insan, dinler mi hüznü, dilberi..haşim bile demez mi "sen, ben, deniz ve bu akşamın titrettiği ilham telleri, işi bitirilmiş levreğin titrettiklerinin yanında... " aramaz mı adam bir kutu köşe, bir oturak titretmek için... inancı sarsmaya bir orhan veli yetmez sahiden, ama işi bitirilmiş bir levrekçik söyletiverir adama : "Melali anlamayan nesle aşina değiliz." diye...pek bir "içten" gelir hem bu kez "melal"..

Re: Orhan Veli Kanık - İşsizlik

çok hoş bir öykü gerçekten arkadaşların da söylediği gibi tadına doyulmuyor. yapılan yorumlardan sonra fazla söyleyebilecek fazla bir şeyim olmasa da özellikle Barış Acar ve Mehmet Sürücü'nün bahsettiği kısımlar dikkatimi çekti benim de ve gerçekten çok keyifle dinledim.