Hadi

Re: Onat Kutlar - Hadi

Forum sakinleri buralardaysa, bu akşam öyküyü okumaya başlayalım, derim. Ben öykü okumayı, üzerine konuşmayı özlemişim. Abdullah'ın paylaştığı Dizdaroğlu yazısından bir alıntıyla başlayayım.

Çocukla kedinin ilginç bir ilişkisi var sanki. Öykünün en başında bunlardan iki ayrı varlık gibi söz ediliyor. Fakat anne eve geldikten sonra bu ikisi bir oluyor. En azından annenin gözünde öyle olduğunu biliyoruz. Adam, anne ilk söylediğinde yarı inanır yarı inanmaz bir tavır takınıyor. Ne düşündüğünü pek bilemiyoruz. Bu, bana, çocuğu ölen bir annenin onun evdeki boşluğunu doldurmak üzere evini bir kediye açması gibi de geldi. Kediyle çocuğun bu birliğini biraz da zorlayarak öyle okumayı deneyebiliriz diye düşünüyorum.

Kedinin vişneçürüğünün üzerine kıvrılıp oturduktan sonra yok olması, o noktadan sonra takip ettiğimiz gözlerin bir kedi gibi kanepenin altına girmesi, sonra annenin o gözlere atfen "Kedi canım," demesi...

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Öyküde çocuğun ölü olduğu açıkça söyleniyor. Öte yandan bu ölü çocuğun bütün öyküyü bir orkestra şefi gibi yönettiğini de hissediyoruz. Onun "Hadi!"leri saatin tiktakları gibi yapılacak her harekete alan açıyor. O "Hadi!" demese zaman ilerlemeyecek, öykü akmayacak, her şey duracak. Kutlar'ın sinemayla yakın ilgisi göz önüne alındığında belki "orkestra şefi" yerine "yönetmen" demek daha yerinde olacak. Sürekli "action!" diyen bir yönetmeni duyar gibi olmadınız mı siz de?

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Yine Abdullah'ın paylaştığı bir metinden:

Oysa ben çocuğun evde bir hayalet gibi dolaştığını düşünmüştüm, hâlâ da öyle düşünüyorum. Şu pasajı çocuğun ölü olduğunu düşünmek için bir kanıt gibi sunabilirim jüriye:

Sizin izleniminizi merak ediyorum. Sizce bu çocuk ölü mü yoksa -yaptığına yaşamak denemese de- yaşıyor mu?

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Öyküye ilişkin yorumlarımı, şimdilik, diğer iletilere dokunmadan, paragraf paragraf metin üzerinde ilerleyerek eklemeye çalışmaya karar verdim (Ne de güç bir şeymiş yaptığım).

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Bakmayın ne başta yazmadığıma, öyküde ilk dikkatimi çeken, çocuğun yavaş yavaş görünür olmasıydı. Gözlerden başlayıp öykü ilerledikçe bütün bedeni görünür kılmış yazar.

Ayrıntıları vermek konusundaki bu yavaşlık onu daha da gizemli kılıyor gözümde. Bu arada, şimdi metne yeniden bakarken öyküde "ağır ağır" ikilemesinin ne kadar çok kullanıldığını fark ettim. Bunu genç bir öykücünün acemiliği olarak mı görmek gerek?

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Barış bir yandan, ben bir yandan birbirinden bağımsız sayılabilecek iki mecrada akmaya başladık. Belki önümüzdeki günlerde ötekinin mecrasına bakmaya başladığımızda başka başka sorularla öyküyü çoğaltmaya devam edeceğiz. Barış "Bu öykü iyi bitmeyecek." diyor, bence bu öykü hiç bitmeyecek.

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Jale Özata Dirlikyapan düşündüklerime tercüman olmuş; öykü üzerine eğilirken yukarıdaki gibi bir üslup tutturmamın sebebi tam olarak buydu. Akıldışından yapılan bir atağı kendi üslubuyla yakalamaya çalışıyordum. Devam etmeye de niyetliyim. Belki ileride bu da bilimsel bir yöntem sayılabilir.

Öykünün "bitmeyecek" gibi uzamasının sebebinin de bu olduğunu düşünüyorum.

---

Re: Onat Kutlar - Hadi

Ben de bu vişneçürüğünün kan rengi olduğunu düşünmüştüm. "Tarazlanmış" olması da birileri tarafından bir fırça ya da bezle kilimden çıkartılmaya çalışılmış olduğunu düşündürmüştü. Bu anlamda kedinin (ve çocuğun) zamanıyla hikâyede anlatılan cinayetin zamanlarının birbirinden farklı olduğunu düşündüm. Kedininki (çocuğunki) daha çok bir hatırlama gibi. Bu anlamda, öyküyü bir kez de zamanın izini sürerek okumak gerek belki?

---

Re: Hadi

Ormanın yaklaşmasının hemen ardından gelen kısım yukarıdaki. Bana kafası güzel bir babanın/ sevgilinin ürkütücü sonuçlara yol açan -vişneçürüğü kabardı- gelişini düşündürdü.

Sürekli "ayna"ya dönme metaforuyla ileride başa çıkabilirim belki.

---

Re: Hadi

Şurada Onat Kutlar'ın "Hadi" ve "Kül Kuşları" öykülerinin Ali Özgentürk tarafından sinemaya uyarlandığı bilgisi var. Anladığım kadarıyla Sır (1997) adlı kısa film bu iki öyküyü temel alıyormuş. Sır -yine anladığım kadarıyla- Yer Çekimli Aşklar adlı filmin de bölümlerinden birini oluşturuyormuş. Bütün aramalarıma rağmen bu filmden görüntülere ulaşamadım. İzlemiş olan yahut izleme olanağı olan arkadaşlara ilanen duyurulur.

---

Re: Hadi

Ayna imgesi gerçekten düşündürücü. Aynanın bir kendiyle bütünleniş, kendine dönüş, kendiyle hesaplaşma nesnesi olarak kullanıldığını düşünebilir miyiz? Adamın cinsel gücü konusunda kendisini ikna etmesinden önce şu ifadelerle kadının kendisiyle ilişkisini de aktarıyor bize:


Mutlak bir yalnızlık, o yalnızlık içinde kendiyle iletişim kurma çabası/ ihtiyacı. Bunun bir benzerini adam kendi sorduğu soruları cevaplayarak yapıyor sanki. Sürekli kendisiyle diyalog halinde. Adamla kadın sürekli kendileriyle meşgul oldukları (diyalog kurdukları) için belki de birbirleriyle iletişim kuramıyorlar. Kadın tabancayı görüp ağlamaya başlıyor, adamsa kadını bir elektrik düğmesini çevirir gibi susturmak istiyor.

Her ne kadar okudukça çocuğun ölü olmama ihtimalini ciddiye almaya başlamış olsam da elma yiyebilmek için dişlerinin çıkmasını bekleyen bir çocuğun bu kadar zaman boyunca ilgi talep etmeden uslu uslu olup biteni izlemesi bana inandırıcı gelmiyor (oysa ormanın kapıdan içeri dolması inandırıcı geliyor). O nedenle ben o küçük kız çocuğunun bir hayalet olduğunu; hattâ öykünün içinde yazarla okurun belirli bir anlam ortaya çıkarmalarını temsil ettiğini, bu bağlamda öykünün anlam buluşunun hayaleti olarak yer aldığını düşünüyorum (şimdilik). Onun gözlerinin hareketi ile kamera hareketi arasında, "Hadi!"leriyle yönetmenin "action"ları arasındaki bağ hayli kuvvetli geliyor.

---

Re: Hadi

Belki de öykünün en sevdiğim cümlesi (ara cümlesi) şu:

---

Re: Hadi

Öyküde satır satır ilerlerken tahminimden çok yoruldum. Nereye kadar devam ettirebilirim kestiremiyorum. Keza genele ilişkin söylemek istediklerimin sayısı artıyor ve birbirlerine karışmaya başlıyorlar. Sanırım annenin gelişinden öteyi rahat bırakacağım.

Öyküyle ilgili daha önce gerçeküstücülükten söz etmiştim; belki daha detaylandırılabilir. Ancak Kutlar için asıl kaynağın Yeni Roman olduğunu söyleyebilirim. İshak yazılırken Robbe-Grillet'yi okumuş olduğunu ve özellikle de sinemada Yeni Dalga'dan etkilendiğini düşünüyorum.

---

Re: Hadi

Evet, yazar dil kaygısıyla öyküsünü örüyor. Öykünün ilk bölümü diyebileceğim -annenin gelişine kadar olan- bölümü tekrar okudum; daha sonra örnekleyeceğim birçok şiirsel ifadeler var. Yazarın belli an ve durumların kişi üzerindeki etkisini önemsediğini düşünüyorum.

---